Tot mijn verbazing blijken veel mensen in 2025 nog altijd niet te weten via welke routes ze vanuit Europa naar Rusland kunnen reizen. Dit terwijl er al sinds eind februari 2022 geen directe vluchten meer zijn tussen Rusland en de EU. Maar goed, er is dus voldoende aanleiding om een en ander op een rijtje te zetten.
Op deze pagina
- Waarom geen directe vluchten
- Gedeeltelijk over land
- Vliegen naar Rusland
- Conclusie
Waarom geen directe vluchten
Er zijn momenteel geen directe vluchten tussen Rusland en de EU vanwege wederzijdse luchtvaartsancties die zijn ingesteld na het begin van de oorlog in Oekraïne in februari 2022.
Gedeeltelijk over land
Er zijn nog altijd veel routes om gedeeltelijk over land naar Rusland te reizen. In de regel zijn deze opties goedkoper dan het hele traject vliegend af te leggen, maar deze routes duren vaak ook langer. Vooral in drukke periodes, zoals bijvoorbeeld in de zomer, kunnen bij sommige grensposten enorme rijen ontstaan. Het is daarom, als je gedeeltelijk over land reist, aan te raden te proberen na te gaan hoe druk het is bij een bepaalde grenspost, voordat je je reis boekt. Dit kun je vaak doen via telegramgroepen (meestal alleen in het Russisch).
Estland
Estland heeft drie grensovergangen met Rusland. De meest gebruikte is Narva-Ivangorod. De meeste mensen zullen eerst een ticket naar Tallinn moeten boeken. Dat kun je bijvoorbeeld doen via skyscanner.
Narva-Ivangorod
Sinds 1 februari 2024 is deze overgang voor voertuigen gesloten vanwege werkzaamheden die naar verwachting tot eind 2025 duren. Momenteel is de overgang alleen open voor voetgangers.
De busroute Tallinn-Sint-Petersburg is voor mensen die naar of via Sint-Petersburg reizen waarschijnlijk de meest gebruikte route. Ook nu nog. Omdat de grensovergang gesloten is voor voertuigen moet je te voet de grens oversteken. Als je per bus reist, moet je bij de grens de bus uit en aan de andere kant van de grens een andere bus in.
Vervoer
Lux Express is de meest bekende busmaatschappij die nog actief is op dit traject. Zij hebben comfortabele bussen en ik heb inmiddels vaak met tevredenheid van hun diensten gebruik gemaakt.
Drukte
Omdat de route via Narva betrekkelijk eenvoudig is, is deze ook erg populair, wat met name in de zomerperiode tot grote drukte leidt. Rijen van 6 uur waren in de zomer van 2024 aan de orde van de dag. Houd er rekening mee dat je het grootste gedeelte van deze tijd buiten staat te wachten.
Om na te gaan hoe druk het nu is bij de grensovergang Narva-Ivangorod kunt u het beste kijken op de Russischtalige facebookgroep van deze grensovergang of in de tevens Russischtalige telegramgroep, die te vinden is door te googlen op ‘Граница Нарва-Ивангород’.Op deze plekken delen mensen hun recente ervaringen bij deze grenspost.
Via deze webcam kun je de drukte aan de Estse kant van de grens zien.
Luhamaa en Koidula
Als u met uw eigen voertuig reist, kunt u de grens oversteken bij Luhamaa of Koidula. Op deze website van de Estse douane kunt u kijken hoe groot de rij is bij deze grensovergangen en alvast een plaats reserveren.
Nadelen van de Estse grensposten
De Estse douaniers staan bekend als zeer streng. Bagage en voertuigen worden vaak door hen onderzocht.
Beperkingen op uitvoer euro en andere valuta EU-lidstaten naar Rusland en Wit-Rusland
Volgens artikel 5i van Verordening 2022/576 van 8 April 2022 is het verboden om om bankbiljetten in een officiële EU-valuta te verkopen, leveren of exporteren naar Rusland, of aan personen, bedrijven of instanties daar — inclusief de overheid en de centrale bank — of om ze daar te gebruiken.
Verboden valuta bij uitvoer naar Rusland en Wit-Rusland:
- Euro (EUR)
- Kroatische kuna (HRK)
- Roemeense leu (RON)
- Bulgaarse lev (BGN)
- Hongaarse forint (HUF)
- Tsjechische kroon (CZK)
- Poolse zloty (PLN)
- Zweedse kroon (SEK)
- Deense kroon (DKK)
Uitzonderingen gelden alleen:
- Voor persoonlijk gebruik van reizigers of hun directe familieleden die samen reizen.
- Voor diplomatieke of consulaire doeleinden (met immuniteit onder internationaal recht).
Let op:
- Er is geen vast maximum bedrag voor persoonlijk gebruik, maar de reiziger moet het doel aannemelijk kunnen maken.
- Voordelige wisselkoers in Rusland of Wit-Rusland is géén geldig argument.
- Geld meenemen voor vrienden, familie of investeringen wordt niet als persoonlijk gebruik beschouwd.
- Het meenemen van munten of verzamelbankbiljetten met een waarde boven de €300 is verboden.
- Vanaf €10.000 aan contant geld (in andere valuta dan hierboven genoemd) geldt een aangifteplicht (let op: bij de Russische grens is dit bedrag lager: namelijk 10.000 dollar.) .
- Import van goud, gouden munten of sieraden uit Rusland is eveneens verboden.
Estland erkent uitzondering eigen gebruik niet?
Volgens de EU-regels is het dus toegestaan om contant geld in een EU-valuta vanuit de EU mee te nemen naar Rusland, mits dit voor persoonlijk gebruik is. Maar pas op, bij de Estse grens staan ze niet toe dat iemand zelfs maar een klein bedrag in euro’s of andere EU valuta meeneemt. Dit blijkt uit ervaringsberichten uit de bovengenoemde telegramgroep.
Ook volgens de Belgische Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken kunnen reizigers die via Estland Rusland binnenkomen verplicht worden hun euro’s om te wisselen in roebels alvorens de grens te mogen passeren — een maatregel die voortvloeit uit EU-sancties na de inval in Oekraïne (EU-verordening 833/2014, artikel 5 decies). Deze verplichte wissel geldt enkel voor EU-valuta en niet voor bijvoorbeeld Amerikaanse dollars of Britse ponden. (Bron: Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken van België)
Al met al is de informatie over wat je aan contanten mee mag nemen dus tegenstrijdig. Houd hier rekening mee.
Kom je met de auto, pas op!
Sinds september 2023 laat Estland geen auto’s met een Russische nummerplaat meer toe via zijn grens met de EU. Voertuigen die in Rusland zijn ingeschreven lopen het risico te worden geweigerd of zelfs in beslag genomen — ongeacht de nationaliteit van de bestuurder of passagiers.
Narva geschikt om Rusland uit te reizen, maar minder om Rusland in te reizen?
Meestal staan de rijen bij de grensovergang in Narva en niet aan de Russische kant, in Ivangorod. Het oponthoud bij deze grensovergang wordt vooral veroorzaakt aan de Estse kant. Maar ook aan de Russische kant kunnen rijen staan.
Kaliningrad
Als het in de zomer bij de Estse grens te druk is, zou je Rusland via Kaliningrad kunnen inreizen. Tenzij Kaliningrad je eindbestemming in Rusland is, duurt deze route langer. Kaliningrad heeft immers geen directe landverbinding met Rusland. Echter vind ik persoonlijk de route via Kaliningrad wat interessanter dan die via Estland.
Kaliningrad grenst zowel aan Litouwen als aan Polen. De dichtstbijzijnde stad in Polen is Gdansk.
Als je in de zomer door Kaliningrad reist, heb je misschien de tijd om de kust te bezoeken. Hierboven zie je het strand van Zelenogradsk (vroeger bekend als Cranz in het Duits), op slechts een halfuur reizen van de stad Kaliningrad.
Gdansk Kaliningrad
Je zult waarschijnlijk eerst van elders naar Gdansk kunnen vliegen. Dat is niet moeilijk, de stad is goed verbonden.
Vanuit Gdansk kan je de bus naar Kaliningrad pakken. Je kunt je kaartje bijvoorbeeld kopen bij de Poolse busmaatschappij Sindbad. Bussen vertrekken in de regel vanaf het busstation, dat ligt recht achter het Centraal Station van Gdansk. Een enkele reis kost ongeveer 170 Zloty (ongeveer 40 euro). De reist duurt ongeveer 5 uur (voornamelijk door oponthoud bij de grens).
Kaliningrad-Gdansk
Als je via Kaliningrad naar Gdansk reist kun je je buskaartje kopen op de website van het busstation in Kaliningrad.
Kalingrad-Litouwen
Op de website van het busstation in Kalingrad kun je ook buskaartjes kopen naar Kaunas of Vilnius.
Finland
Op dit moment zijn alle grensovergangen over land tussen Finland en Rusland gesloten. De Finse regering heeft deze sluiting ingesteld vanwege zorgen over nationale veiligheid en een toename van illegale migratie. Deze maatregel blijft van kracht totdat de situatie verandert.
Wat je nog wel kunt doen is vanuit Helsinki de boot pakken naar Tallinn en daar de bus, zoals hierboven aangegeven. De oversteek duurt ongeveer 2 uur en kost zo’n 40 euro voor een enkele reis bij de rederij Tallink. Het kan een mooi tochtje zijn. Als je goedkoper op Helsinki dan op Tallinn kan vliegen zou je het kunnen overwegen.
Wit-Rusland
Sinds 11 januari 2025 erkennen Rusland en Wit-Rusland elkaars visa dankzij een bilaterale overeenkomst, waardoor buitenlanders met een geldig visum van één van beide landen zich vrij kunnen verplaatsen binnen beide staten zolang hun visum geldig is. De regeling geldt ook voor houders van verblijfsvergunningen of accreditaties voor internationale evenementen, maar niet voor personen aan wie toegang tot een van de landen is ontzegd. De grensovergang van de ene verdragspartij naar de andere mag alleen plaatsvinden via specifiek aangewezen routes; andere grensovergangen worden als illegaal beschouwd.
Pas op alleen deze grensovergangen mag je op basis van het verdrag oversteken
Volgens de overeenkomst tussen Rusland en Wit-Rusland over wederzijdse visumerkenning en grensoverschrijding, zijn er zes specifiek aangewezen routes waarlangs buitenlanders de landgrens tussen Rusland en Wit-Rusland mogen passeren. Deze routes bevinden zich op hoofdwegen en spoorlijnen tussen belangrijke steden van beide landen:
- Joekhovitsji – Dolostsy
(A-117 Opotsjka – Novopolotsk) - Jezerisjtsje – Nevel
(M-20 Kiev – Sint-Petersburg) - Liozno – Kroeglovo
(A-141 Vitebsk – Smolensk) - Redki – Krasnaja Gorka
(M- 1 Minsk – Moskou) - Zvenchatka – Doebovitsjka
(А-101 Bobroejsk – Moskou) - Selisjtsje – Novozybkov
(M- 13 Gomel – Brjansk)
Vliegen naar Rusland
Vliegen naar Rusland is in het algemeen ietsje duurder dan over land reizen, maar niet altijd. Soms zijn de prijzen goed. Maar veel bekende zoekmachines verkopen niet langer tickets naar Rusland. Aviasales doet dat echter nog wel en biedt hierbij zeer goede prijzen.
Servië
Air Serbia maakt dankbaar gebruik van de schaarste. Vanuit Belgrado kun je nog naar Moskou of Sint-Petersburg vliegen, maar een rechtstreekse vlucht kost al gauw 1000 euro voor een retourticket. Mogelijkheden met overstap zijn goedkoper, maar die zijn even goed toegankelijk vanuit andere landen, daarvoor hoef je niet naar Servië te komen.
Turkije
Ook via Turkije zijn er veel mogelijkheden om naar Rusland te vliegen. Het mooie van reizen via Turkije is dat er via dit land ook veel lowcosters rechtstreeks naar Rusland vliegen.
Istanbul
Istanbul is natuurlijk een hub. En vliegen via Istanbul is veel goedoper dan via Servië. Een retourticket Istanbul-Moskou kun je al krijgen voor 260 euro (zonder bagage), terwijl het een uur langer vliegen is dan vanuit Belgrado.
Ook is Istanbul vanuit diverse Europese bestemmingen natuurlijk goed te bereiken.
Antalya
Ook vanuit Antalya zijn er veel betaalbare retourvluchten naar Moskou. In het voorjaar kun je al voor 310 euro een rechtstreekse retourvlucht Antalya-Moskou kopen (zonder bagage). Als het nog zeer koud is in Rusland is dit een mooie manier om even op te warmen op het strand, voordat je de Russische kou trotseert.
Georgië
Vliegen vanuit Tbilisi is ook een optie, maar niet de goedkoopste. Een retourtje vanuit Tbilisi naar Moskou kost zo’n 440 euro, wel mooi al met bagage.
Armenië
Vanuit Yerevan kun je al voor 260 euro een retourtje Moskou kopen. Zonder bagage, dat wel.
Cairo
Vanuit Cairo kun je voor zo’n 450 euro een retourtje Moskou kopen. Inclusief bagage.
Dubai
Rusland is ook vanuit Dubai goed bereikbaar. Voor zo’n 400 euro kun je een enkele reis zonder bagage kopen.
Conclusie
Hoewel reizen naar Rusland vanuit Europa sinds 2022 complexer is geworden, zijn er nog altijd verschillende haalbare routes. Vanwege de geopolitieke situatie zijn directe vluchten uitgesloten, maar via omwegen kun je er nog steeds komen. Vooral de routes via Estland en Kaliningrad blijven populair, al moet je rekening houden met wachttijden en strengere controles. Voor luchtverkeer zijn overstappen via Turkije, Servië of Armenië vaak de meest efficiënte keuze. Ook is het belangrijk je goed te informeren over geldrestricties en grensregels. Met de juiste voorbereiding is reizen naar Rusland anno 2025 nog steeds mogelijk — en soms verrassend betaalbaar.
Beluister hieronder onze podcast over de grensovergang Narva-Ivangorod:
